zondag 14 september 2025

Een valse start

De tweede schooldag van Xander is weer voorbij. SchoolDAG? hoor ik u denken, ze bedoelt zeker schoolWEEK?
Tja, het is eigenlijk schoolweek. Maar het is uiteindelijk een dusdanige valse start van het schooljaar geworden, dat we vanaf nu maar afgelopen donderdag als eerste officiële schooldag beschouwen.

(Foto van freepik.com)

Het waren al een hoop veranderingen. Een nieuw lokaal, de klas was in drieën uit elkaar gevallen, en daar bovenop ook nog eens een nieuwe juf die nieuw begon op de Isselborgh. Veel veranderingen, en aan veel dingen wennen. En ja, dat kost gewoon tijd, dat wist ik. 

En toch. Anderhalve week lang liep ik met een raar gevoel in mijn buik en keel rond. En ik kon er maar niet de vinger achter krijgen, zowel niet bij Xander als bij de nieuwe juf. 
Het was de communicatie die niet liep zoals ik gewend was. De weerstand die Xander had om naar school te gaan. Hij sprak die naar niemand uit, behalve thuis. Vraag je hem of het leuk is, hij antwoordt keurig met ja. "Heb je een leuke en aardige nieuwe juf?" "Ja hoor!" Maar in de veiligheid van thuis zagen en voelden en hoorden we wat anders. Hij had steeds zó geen zin.
Hij kwam ineens weer met drinken en brood terug, omdat hij niet genoeg tijd zou hebben. Hij vertelde elke dag na schooltijd hoe er in de klas gemopperd had moeten worden door de juf. Hij sprak zichzelf moed in als we op weg waren naar school.
Maar vroeg ik hem naar de nieuwe juf, dan bleef hij loyaal in alles naar haar. Nee hoor, ze deed niks fout.
Aan het eind van de eerste week deed ik maar eens navraag bij de directeur: was er misschien iets mis met Parro? Ja, klopt, er stonden inderdaad wat instellingen niet goed. En ja, het startbericht van de directeur kwam vrijdag, dus het klopte dat ik nog niks had gezien.
En toch. Er klopte iets niet met die communicatie. En ik voelde wat bij Xander, maar kon er geen grip op krijgen. En uiterlijk ging het verder niet slecht. Toch wennen dus maar?

Tot afgelopen woensdag er wel ineens een uitgebreid bericht kwam. Van de directeur. En wat bleek?
Madame de nieuwe juf had afgelopen maandag haar contract opgezegd en vertrok. Ze had het welgeteld 4 dagen volgehouden en het toen al bekeken. 
'Na een intensieve periode past deze baan op het moment niet voor haar.'
Prachtig geformuleerd, daar kun je van alles in lezen, en dat deed ik ook. Ik houd het maar op de versie: ze kon het niet.
Verwijt ik haar dat? Nee. Integendeel. Het toont elke keer aan hoe moeilijk het vak van docent op speciaal onderwijs is. Zelfs als je veel ervaring in het regulier onderwijs hebt opgedaan. Ik heb sowieso veel respect voor het vak docent, maar op speciaal onderwijs vraagt het nog zoveel meer van je!

Het is zoveel meer tact naar de kinderen toe. Het is een natuurlijk overwicht hebben. Het is alle voelsprieten open hebben voor de gebutse en kwetsbare kanten die de kids hier hebben en die getriggerd worden door soms kleine dingen. Het is juist de mini-signalen opvangen van die kinderen die zich niet kunnen uiten. Die zich volledig sociaal wenselijk gedragen, maar van binnen zich compleet anders voelen.
Het is soms fysiek bij kop en kont pakken. En dat laatste gebeurt hier echt wel vaker dan op regulier onderwijs, waar ze dat sowieso niet mogen en durven, want voor je het weet heb je een gepikeerde ouder of, erger nog, een instantie aan de broek hangen. Maar op speciaal onderwijs gebeurt het gewoon, omdat docenten hierin getraind zijn, én weten dat het soms gewoon nodig is. Of, en dat klinkt misschien gek, een kind daar behoefte aan heeft: fysiek begrensd worden. 
Tel daarnaast nog de vele rapportages, zorgprofessionals en het stuk communicatie op, en je hebt een dagtaak waar je én simpelweg geknipt voor moet zijn, én sterk in je schoenen moet staan wil je dit kunnen. 
Want ook communiceren naar ouders, verzorgers, pleeggezinnen of gezinsvervangende tehuizen is zo belangrijk! Er is vaak al zoveel gebeurd in de levens van ouders en kinderen. 

Vastlopen op regulier onderwijs is een proces wat vaak veel pijn en moeite heeft gekost. Ouders hebben talloze malen aan de bel getrokken en zijn wellicht niet gehoord of erkend. Er zijn instanties bij betrokken wat ze liever ook niet wilden, omdat je als ouder maar 1 wens hebt: je wilt dat je kind gewoon 'normaal' is en goed kan meekomen. 
En het moeilijkste? Dat zijn de mensen die menen dat ze je kind beter kennen dan jij. Die hardop tegen je zeggen dat het gewoon kwestie van wennen is, dat er met je kind heus niet zoveel aan de hand is, 'dat komt vanzelf!'. Als je ouders nog onzekerder wil maken, moet je vooral dát zeggen.
Nee. Sommige dingen komen niet vanzelf. 

En met het starten op speciaal onderwijs moet je, na allerlei negatieve ervaringen, opnieuw je kind loslaten. Weer vertrouwen krijgen dat het hier wél kan meekomen. Dat het hier veilig is. En dus wordt er veel gecommuniceerd. Over hoe de dag is geweest, waar het goed ging, wanneer het minder ging. Zelfs de gymleraar loopt regelmatig na schooltijd over het plein om ouders te spreken en verhalen te delen.
Ook dat moet je dus als leerkracht kunnen en begrijpen.
Bovendien komen veel kinderen met een taxi, dus veel ouders staan niet dagelijks op het schoolplein, en zij zijn helemaal afhankelijk van alles wat ze via de juf of meester horen via Parro.

Goed. Madame stopte. En dus greep de directie hard in. Zij weten hoe extreem belangrijk deze fase van het schooljaar is in de vorming van de groep. Dan moeten er juist stabiele volwassenen bij zijn. 
Het contract werd meteen ontbonden. De nieuwe juf had nog 1 dag om afscheid te nemen, en twee nieuwe docenten, zeer ervaren krachten die normaal andere functies hebben binnen de Isselborgh, zijn ingevlogen. Doen ze even hè, die meiden, ineens een functie op een andere plek. Toppers!

De dag van afscheid kwam. Of nee, die kwam niet. De vertrekkende juf had zich ziek gemeld op die dag. De laatste onhandige move die je kunt zetten bij deze kids: wegblijven zonder afscheid nemen. 
Dus begon Xander die dag meteen met 2 nieuwe juffen.

Toen ik Xander aan het einde van die dag ophaalde, kon ik er opnieuw niet direct de vinger op leggen, maar ik voelde het meteen: er was die dag een compleet nieuwe wind gaan waaien door het lokaal.
Letterlijk alles was anders. Ze hadden zelfs in de klas alle kinderen een nieuwe plek gegeven. Om ze zo ook duidelijk te maken: we gaan opnieuw beginnen, en nu goed!
Ineens herkende ik de Isselborgh weer. Er werd vanaf die dag helder, duidelijk en concreet gecommuniceerd. Er kwam een voorstelbericht in de Parro: 'dit zijn wij, dit is nu de situatie, dit zijn de regels, zo gaan we het doen, het was even heel erg schakelen voor de kids maar ze pakten het zo en zo op, en daarna ging het super goed. En als je vragen hebt: kom alsjeblieft langs, of bericht ons, we staan altijd klaar voor jullie'.

Zowel donderdag als vrijdag kwam Xander thuis zonder verhalen over een mopperende juf. Hij had gewoon zijn brood en drinken op. Hij vertelde dat die dagen 'best goed gingen!'
Ikzelf had vrijdag onverwacht een gesprekje met de adjunct-directeur en een juf uit zijn vorige klas. Ze vroegen me hoe ik deze afgelopen weken had ervaren. Ik vertelde wat ik al die dagen had gevoeld, letterlijk in mijn lijf, maar niet de vinger achter kon krijgen. Dat ik me ergens gepiepeld voelde, omdat ik ineens de laatste twee dagen bij de vertrekkende juf wel veel meer communicatie voelde, maar toen ineens als maatschappelijk werkster voor haar fungeerde. Ik stond háár op een gegeven moment moed in te praten! Terwijl ze dus toen al haar ontslag had ingediend, maar tegen mij haar mond niet opentrok daarover. 
Ik vertelde welke subtiele veranderingen ik merkte bij Xander, maar waar ik niet concreet wat van kon benoemen.

De adjunctdirecteur en juf gaven aan hoe belangrijk mijn gevoel in dit geval was geweest. En dat het compleet klopte met de indruk en het proces waar zij de afgelopen dagen in zaten met de start van de nieuwe juf. 'Nienke, je gevoel klopte en was geheel terecht. Kom de volgende keer eerder, dat helpt ons ook!'
Tja. Je wilt toch niet die zeurmoeder zijn, zeker niet als je het niet concreet kunt maken. 'Maar als je gevoel niet klopt, dan kunnen we het daar toch ook over hebben?' Daar hebben ze een punt.

Goed. Voor ons is school nu eindelijk écht begonnen!